اکولایزر ابزاری در دستگاه های تنظیم صوت است که به شما این امکان را میدهد که صدای دل بخواه خود را با آن تنظیم کنید. اکولایز لغتی انگلیسی است که معنای یکسان ساختن میدهد. اما چه وجهی دارد این نام گذاری؟
چرایی اکولایزر
به طور کلی باید دانست که عوامل موثره بر کیفیت یک صدا، بسیار متعددند. مثلا محیطی که در آن صدا قرار است پخش بشود یکی از حیاتی ترین پارامتر های موثر در کیفیت صداست. اصطلاح علمی آن، اکوستیک محیطی است. بر فرض اگر جنس دیوار شما از سنگ سیقلی باشد صدای متفاوتی می شنوید تا اینکه جنس آن از آجر باشد. یا ارتفاع سقف. همه ی این عوامل جمعا آکوستیک شما را میسازد و شما باید با توجه به آن، دست به تنظیم صدا بزنید.
از دیگر عوامل موثره بر نحوه اکولایز کردن صدا، جنس صدای خواننده یا مجری شماست. صدای هر شخص منحصر به فرد است و هر کس صدای مخصوص به خود را دارد. مثلا شخصی که صدای بمی دارد، شاید لازم باشد که فرکانس های بم صدا را تضعیف کرد.
نکته مهم دیگر اینکه، در عالم، صدایی واحد را به اندازه دو برابر انسان ها میتوان شنید. چون هر کسی دو گوش دارد. و هر گوش هم صدای متفاوتی دریافت میکند. و این کار تنظیم کنندگان صدا را دشوار تر میکند.
رعایت همه ی این نکات، سبب میشود تا شما یک صدای مطلوب و دلنشین را تجربه کنید.
به طور کلی ساختار گوش انسان به نحوی است که همه فرکانس های صوتی را به نحو یکسان دریافت نمیکند. این امر، لزوم تقویت و یا تشعیف بعضی فرکانس ها میطلبد. و همین جا آشکار می شود وجه نام گذاری این ابزار. شما باید به عنوان تنظیم کننده، کاری کنید که مستمع همه ی فرکانس های صوتی را به نحو یکسان بشنود و صدای نابی را گوش کند.

انواع اکولایزر
قبل از ورود به انواع اکولایزر ها باید با تقسیم بندی بازه فرکانسی آشنا شد. بازه فرکانسی ای که گوش انسان آن را میتواند دریافت کند، از 20 هرتز تا 20 کیلو هرتز است. البته باید توجه داشت که عوامل متعددی از جمله سن، میتواند بر این عدد تاثیرگذار باشد.
ملاک مشخص و استانداردی وجود ندارد ولی این بازه را به انحاء مختلفی دسته بندی میکنند. اما راحت ترین دسته بندی آن دسته بندی به 3 بخش است که به هر کدام، باند میگویند. بازه فرکاسی low شامل بازه فرکانس های بم می شود. بازه فرکانسی mid که صدای میانی را پوشش میدهد و high که صدای زیر را ساپورت میکند. شما به عنوان یک تنظیم کننده باید با همه ی این بازه های آشنایی داشته باشید و بدانید که هر جنس صدایی مربوط به کدام بازه میشود. تمام مهارت شما خلاصه میشود در گوش کردن و تشخیص صحیح صدا.
به طور کلی و مختصر می توان گفت ما دو نوع اکولایزر متعارف در دستگاه ها و نرم افزار ها داریم. اول اکولایزر پارامتریک. دوم اکولایزر گرافیکی. اکولایزر ارامتریک معمولا سه یا چهار بانده هستند. اما اکولایزر گرافیکی باند ها یا همان فرکانس های بیشتری را شامل میشود که این امکان را برای شما فراهم می آورد که صدا را به صورت دقیق تر تنظیم کنید. البته که این کار تجربه و مهارت و دقت دو چندانی را میطلبد.

حالا باید چه کار کرد تا به این مهارت دست یافت.
1- تجربه کنید:
تمام مهارت ها با تجربه ی فراوان به دست می آید. هیچ کس از روز اول متخصص نبوده؛ بلکه با تمرین و پشتکار به تخصص رسیده. پس اگر در اول راه هستید اصلا نگران نباشید. و اصلا هم نترسید از اینکه اشتباه کنید.

2- گوش دهید:
سعی کنید به کوچکترین صدا ها هم توجه کنید تا گوش تان به مرور زمان از دقت بالایی برخوردار شود.

3- یاد بگیرید:
معمولا کسب تجربه از یک بزرگتر و متخصص در هر زمینه ای، میتواند سکوی پرتاب خوبی باشد. پس اگر میتوانید حتما کنار یک بزرگتر بایستید و ببینید که او چه میکند.

4- از تنظیمات پیش فرض استفاده کنید:
به عنوان مثال برخی ژانر های موسیقی هستند که به مرور زمان یک اکولایز خوب و ثابتی برای آن پیدا کرده اند. شما میتوانید با استفاده از این پریست ها، گوش خود را بهتر تمرین دهید.

همه ی این ها را گفتم ولی در نهایت تنها کاری که باید بکنید این است که تجربه کنید و تجربه کنید تا به یک تسلط خوبی برسید. هر چقدر تجربه ی شما بیشتر شود، مهارت شما بیشتر خواهد شد.